Të përgjigjesh në një mesazh ndërsa shikon televizor, të kontrollosh email-et gjatë punës apo të dëgjosh dikë duke menduar për diçka tjetër – të gjitha këto janë shembuj të multitasking-ut, pra përpjekjes për të kryer disa detyra në të njëjtën kohë.
Edhe pse shpesh mendojmë se kështu kursejmë kohë, truri ynë nuk është gjithmonë i aftë të përqendrohet në disa aktivitete që kërkojnë vëmendje në të njëjtën kohë. Në shumicën e rasteve, ai kalon me shpejtësi nga një detyrë te tjetra, duke krijuar përshtypjen se po i kryen të gjitha paralelisht.
Truri nuk është projektuar për të bërë gjithçka njëherësh
Kur përpiqemi të përqendrohemi në dy detyra që kërkojnë vëmendje, truri duhet të ndajë burimet e tij mendore mes tyre. Ky proces njihet si ndërrimi i detyrave (task switching).
Sa herë kalojmë nga një aktivitet te tjetri, na duhet pak kohë për t’u përshtatur dhe për të rikthyer përqendrimin. Kjo mund të bëjë që të punojmë më ngadalë, të harrojmë detaje ose të bëjmë më shumë gabime.
Pse lodhemi më shpejt?
Multitasking-u mund të krijojë ndjesinë se jemi vazhdimisht produktivë, por ndërrimi i shpeshtë i vëmendjes kërkon përpjekje mendore. Kur kalojmë nga një email te një telefonatë dhe më pas te një detyrë tjetër, truri duhet të përpunojë vazhdimisht informacion të ri.
Kjo mund të rrisë lodhjen mendore dhe ta bëjë më të vështirë ruajtjen e përqendrimit për një kohë të gjatë.
A ndikon në kujtesë dhe përqendrim?
Po. Kur vëmendja ndahet vazhdimisht mes disa aktiviteteve, informacioni mund të mos përpunohet aq mirë sa duhet për t’u ruajtur në kujtesë. Për shembull, nëse lexojmë një tekst ndërsa kontrollojmë vazhdimisht telefonin, mund të na duhet ta rilexojmë disa herë për ta kuptuar plotësisht.
Megjithatë, jo çdo kombinim aktivitetesh është problematik. Mund të ecim dhe të dëgjojmë muzikë, sepse këto veprime nuk kërkojnë gjithmonë të njëjtin nivel përqendrimi. Vështirësia shfaqet sidomos kur të dyja detyrat kërkojnë vëmendje aktive.
Si ta ndihmojmë trurin të punojë më mirë?
Për të përmirësuar përqendrimin, specialistët sugjerojnë disa zakone të thjeshta:
- Përqendrohuni te një detyrë: Përfundoni një aktivitet përpara se të kaloni te tjetri.
- Kufizoni njoftimet: Vendosni telefonin në heshtje gjatë punës ose studimit.
- Bëni pushime të shkurtra: Disa minuta larg ekranit mund t’ju ndihmojnë të rifitoni vëmendjen.
- Organizoni detyrat: Përcaktoni se cilat aktivitete kërkojnë më shumë përqendrim dhe nisini prej tyre.
Në fund, të bësh disa gjëra njëkohësisht mund të duket si mënyrë për të fituar kohë, por jo gjithmonë do të thotë të jesh më produktiv. Shpesh, duke i kushtuar vëmendje një detyre të vetme, arrijmë ta përfundojmë më shpejt dhe me më pak gabime.