Një studim i ri ndërkombëtar ka nxjerrë në pah se me kalimin e moshës, truri i burrave përjeton tkurrje në volum më të shpejtë në disa zona kyçe, krahasuar me trurin e grave.
🔬 Çfarë zbuloi studimi
- Hulumtimi përfshiu rreth 12 000 skanime truri të marrë nga afërsisht 4 700-5 000 persona me moshë midis 17 dhe 95 vjeç — çdo pjesëmarrës ishte skanuar të paktën dy herë për të ndjekur ndryshimet me kalimin e viteve.
- Rezultatet treguan se burrat shfaqin një “tkurrje” më të shpejtë të trurit në zona të rëndësishme për memorie, emocione dhe shqisa — për shembull pjesë të korteksit dhe zona subkortikale.
- Te gratë, truri tregon më shumë “stabilitet”: reduktimi volumetrik është më i butë dhe shpërndarja e ndryshimeve është më e kufizuar.
🧠 Çfarë nënkupton ky ndryshim
Përshpejtimi i plakjes strukturore — domethënë tkurrjes së masës së trurit — te burrat mund të ketë ndikime në aftësitë kognitive, kujtesë, dhe proceset që lidhen me moshim të shëndetshëm. Por studiuesit nënvizojnë se kjo nuk nënkupton automatikisht sëmundje — janë ndryshime “tipike” të plakjes që ndodhin edhe te gratë.
Në të njëjtën kohë, autoret e studimit – si Anne Ravndal nga University of Oslo — shpjegojnë se fakti që truri i burrave tkurr më shpejt nuk mund të shpjegojë pse sëmundje si Alzheimer’s disease prekin më shpesh gratë. Pra, plakja normale e trurit nuk është e vetmja arsye.
🔎 Pse ndodhin ndryshimet?
Ka disa teori që përpiqen të sqarojnë pse ka dallime mes gjinive në plakjen e trurit:
- Hormonet seksuale — ndryshime në ekspozimin ndaj estrogenit, testosteronit dhe të tjerëve mund të ndikojnë në strukturën dhe metabolizmin e trurit.
- Diferenca në metabolizëm neuronal ose në mënyrën si truri i “përpunon” energjinë me kalimin e viteve. Një studim më i hershëm zbuloi se truri i grave, sipas metabolizmit, “duket” disa vite më i ri sesa i burrave, edhe kur mosha kronologjike është e njëjtë.
- Faktorë socialë dhe sjellje — mënyra e jetesës, kujdesi për shëndetin, aktiviteti fizik, dieta, stresi — që ndikojnë në mënyrë të ndryshme sipas gjinisë.
📌 Çfarë të mbani mend
- Ky është një studim mbi trurin normal, jo mbi njerëz me sëmundje mendore apo sëmundje neurologjike.
- “Plakja” e trurit është gjithmonë proces individual — edhe nëse statistikat tregojnë një tendencë për grupet, çdo individ mund të mos ndjejë këto ndryshime apo mund t’i përballojë më lehtë.
- Rezultatet tregojnë vetëm ndryshime në volum dhe strukturë; nuk tregojnë automatikisht se kush do të ketë probleme me kujtesën apo sëmundje neurodegjenerative.