Në epokën e lajmeve pa fund dhe feeds që “shpërthejnë” me kriza, shumë prej nesh kanë rënë në një zakon të rrezikshëm që psikologët e quajnë doomscrolling shfletim i pandërprerë i përmbajtjeve negative pa pushim.
Por çfarë ndodh me shëndetin mendor ndërkohë që “scroll-ojmë në drejtim të zi”?
Efektet negative që shkakton doomscrolling
- Rrit stresin dhe ankthin — konsumimi i vazhdueshëm i lajmeve të këqija aktivizon reagimin “lufta ose ik” të trurit.
- Ndryshon gjumin — shumë njerëz që bëjnë doomscrolling vonë në mbrëmje përballen me vështirësi në fjetje.
- Shëndet fizik: dhimbje muskujsh, tension i lartë, lodhje — qëndrim ulur, ekspozim i gjatë në ekran dhe reagime tensionuese trupore.
- Dobësim i përqendrimit dhe “popcorn brain” — truri tronditet nga bombardimi i informacionit negativ, gjë që ndikon në aftësinë për të qëndruar i përqendruar.
Si të largoheni nga doomscrolling dhe të përmirësoni mirëqenien mendore
- Vendosni kohë specifike për lajmet — mos i hidhni smartphone-in kur hapni sytë, por prisni derisa të jeni të përqendruar.
- Ç’kyçni njoftimet — telefonët dhe aplikacionet jo domosdoshmërisht duhet t’ju “thirrin”.
- Ndërpritni “scrollin” me ndërgjegjshmëri — kur ndjeni shqetësim, ndaloni dhe vlerësoni se çfarë ju bën të ndiheni keq.
- Zgjidhni aktivitete që ju largojnë nga ekrani — shëtitje, meditimi, interesa artistike, biseda me njerëz.
- Vendosni limite për aplikacionet — përdorni mjetet e kufizimit të kohës në telefon për të ndalur përdorimin e tepërt.
- Krijoni “zona pa telefon” në shtëpi — p.sh. dhoma e gjumit, gjatë vakteve për të shmangur impulsin e scrollit të pavetëdijshëm.
- Shmangni burimet negative konstante — bëni “curate” faqet dhe njerëzit që ndiqni për të mos keq-ndikuar mendjen tuaj.