Uji mund të fshihet shumë më thellë nga sa kemi imagjinuar. Shkencëtarët po studiojnë mundësinë që në brendësi të Tokës, në thellësi prej mijëra kilometrash, të ekzistojnë rezerva gjigante uji të bllokuara në minerale.
Një studim i fundit, i lidhur me kërkime të Universitetit të Leeds dhe i publikuar në Nature Geoscience, ngre pyetje të rëndësishme mbi origjinën e ujit që ndodhet në mantelin e Tokës, shtresën që shtrihet mes kores dhe bërthamës.
Shkencëtarët prej kohësh e dinë se minerale të caktuara në thellësi të planetit mund të përmbajnë sasi të konsiderueshme uji. Por një nga pyetjet kryesore mbetet: si përfundoi uji kaq thellë në Tokë?
Një prej hipotezave është se uji është sjellë nga asteroidë dhe trupa të tjerë qiellorë gjatë formimit të hershëm të Tokës. Sistemi Diellor u formua rreth 4.6 miliardë vite më parë, ndërsa Toka rreth 4.5 miliardë vite më parë. Sipas kësaj ideje, një pjesë e ujit të sjellë në atë periudhë mund të jetë bllokuar brenda planetit dhe të ketë mbetur atje për miliarda vite.
Hipoteza tjetër sugjeron se manteli mund të ketë qenë fillimisht shumë më i thatë dhe se uji ka depërtuar në të më vonë përmes proceseve gjeologjike dhe kimike.
Për të kuptuar se çfarë mund të ndodhë në këto kushte ekstreme, studiuesit kanë rikrijuar në laborator temperaturat dhe presionet që ekzistojnë në thellësitë e Tokës. Eksperimentet kanë treguar se disa minerale mund të mbajnë sasi të mëdha uji në strukturën e tyre.
Kjo lidhet edhe me historinë e hershme të planetit. Në fazat e para të ekzistencës së Tokës, sipërfaqja e saj mendohet të ketë qenë e mbuluar nga një oqean i nxehtë magme. Me ftohjen dhe ngurtësimin e tij, mund të jenë formuar minerale që kanë kapur dhe ruajtur ujë në brendësi të tyre.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se është zbuluar një oqean i mirëfilltë nëntokësor, i ngjashëm me oqeanet që njohim në sipërfaqe. Bëhet fjalë për ujë të përfshirë në strukturën e mineraleve dhe për rezerva që mund të jenë jashtëzakonisht të mëdha.
Një tjetër pengesë është pamundësia për ta verifikuar drejtpërdrejt. Njeriu ka arritur vetëm rreth 12 kilometra nën sipërfaqen e Tokës, ndërsa thellësitë e mantelit shkojnë në mijëra kilometra. Për këtë arsye, një pjesë e madhe e asaj që dimë për brendësinë e planetit bazohet në të dhëna sizmike, modele shkencore dhe eksperimente laboratorike.
Pra, ideja e një “oqeani të fshehur” nën Tokë mbetet ende një hipotezë shkencore, por zbulimet mbi aftësinë e mineraleve për të ruajtur ujë po ndryshojnë mënyrën se si shkencëtarët mendojnë për ciklin e ujit dhe historinë e planetit tonë.