Close Menu

    Subscribe to Updates

    Get the latest creative news from FooBar about art, design and business.

    What's Hot

    A mund t’i shpëtojë leshi i deleve akullnajat? Shkencëtarët zviceranë e vënë në provë

    September 10, 2026

    Paralajmërimi i shkencëtarëve: Ngrohja e Tokës mund të dalë jashtë parashikimeve

    September 10, 2026

    Gjermania po përgatit hapin e radhës: AI në operacionet ushtarake! Çfarë do të ndryshojë

    September 10, 2026
    Facebook X (Twitter) Instagram
    Facebook X (Twitter) Instagram
    Faber Media
    SUBSCRIBE
    • Kreu
    • Showbiz
    • Lifestyle
    • Aktualitet
    • Technology
    • Sport
    • Travel
    Faber Media

    Çfarë ka më të vjetër se dinosaurët? Ky lumë mund të jetë një nga përgjigjet

    Share
    Facebook Twitter Reddit Telegram Pinterest Email

    Edhe pse mund të duket se lumenjtë janë një element i përhershëm i peizazhit, në realitet cikli i tyre i jetës është relativisht i shkurtër. Megjithatë ka përjashtime dhe një nga më të mahnitshmit është Lumi Finke në Australi.

    Shkencëtarët e vlerësojnë moshën e tij në 300 deri në 400 milionë vjet, që do të thotë se ky lum ka ekzistuar para se dinosaurët të shfaqeshin në Tokë dhe mund të përshkruhet me siguri si lumi më i vjetër në botë.

    Vlerësimi i moshës së Lumit Finke (i njohur si Larapinta nga popujt indigjenë) ishte një proces kompleks. Shkencëtarët kombinuan ndryshimet në kursin e maleve përreth dhe në kthesat e lumit me analizat e përbërjes kimike të shtratit të lumit si dhe studimet e izotopeve radioaktive.

    Victor Baker, një gjeomorfolog në Universitetin e Arizonës, shpjegon se dëshmia kryesore që konfirmon historinë jashtëzakonisht të gjatë të lumit është një fenomen i quajtur “drainazh ndër-aksial”.

    Nën kushtet e zakonshme, lumenjtë nuk gdhendin forma të vështira shkëmbore por zgjedhin rrugë më të lehta përgjatë tyre. Por në rastin e Lumit Finke dhe vargmalit MacDonnell, lumi gdhend drejtpërdrejt përmes kodrave, diçka që tregon se ai u formua para se malet të ngriheshin, një proces që ndodhi gjatë orogjenezes së Alice Springs, midis 450 dhe 350 milionë vjet më parë.

    Për pjesën më të madhe të vitit, Lumi Finke është i vështirë për t’u dalluar. Klima e thatë dhe e nxehtë e brendësisë së Australisë i jep asaj një karakter ndërprerës, nën kushte jo të favorshme, ai shfaqet si një varg depresionesh të izoluar të mbushura me ujë. Megjithatë, ai kurrë nuk zhduket plotësisht dhe ekzistenca e tij mbështetet edhe nga kushtet specifike tektonike: kontinenti australian ka qenë shumë stabil për 100 milionë vitet e fundit, pa lëvizje të mëdha tektonike dhe pa akullnajë gjatë periudhës së Pleistocenit. Falë kësaj, sistemi i Lumit Finke ka arritur të mbijetojë dhe të zhvillohet pa ndërprerje të mëdha gjatë kohës.

    Share. Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Telegram Reddit Email
    Previous ArticleHarrojini flokët e shkurtër! Flokët e gjatë po rikthehen dhe do t’i shohim kudo
    Next Article Nuk është thjesht “s’kam kohë”! Ja pse disa njerëz e kanë zakon të vonohen gjithmonë

    Related Posts

    Pse disa njerëz kanë nevojë të dëgjojnë muzikë gjatë gjithë kohës?

    September 10, 2026

    Pse rrudhen gishtat kur qëndrojmë gjatë në ujë?

    September 7, 2026

    Për çfarë mund të ëndërrojnë qentë kur qajnë në gjumë?

    September 4, 2026

    Mos i ruani më vezët në derën e frigoriferit! Ekspertët tregojnë vendin e duhur

    September 4, 2026

    Revolucioni i modës: Pse gratë franceze po i lënë pas takat e larta?

    September 4, 2026

    Përse ekspertët rekomandojnë konsumin e rregullt të ananasit?

    September 4, 2026
    Add A Comment
    Leave A Reply Cancel Reply

    FAber Media
    Stay In Touch
    • Facebook
    • Twitter
    • Pinterest
    • Instagram
    • YouTube
    • Vimeo
    Don't Miss

    A mund t’i shpëtojë leshi i deleve akullnajat? Shkencëtarët zviceranë e vënë në provë

    September 10, 2026

    Një ekip shkencëtarësh zviceranë po teston një ide të pazakontë për të mbrojtur akullnajat nga…

    Paralajmërimi i shkencëtarëve: Ngrohja e Tokës mund të dalë jashtë parashikimeve

    September 10, 2026

    Gjermania po përgatit hapin e radhës: AI në operacionet ushtarake! Çfarë do të ndryshojë

    September 10, 2026

    Nuk është thjesht “s’kam kohë”! Ja pse disa njerëz e kanë zakon të vonohen gjithmonë

    September 10, 2026

    Subscribe to Updates

    Get the latest creative news from SmartMag about art & design.

    Facebook X (Twitter) Instagram Pinterest
    • Kreu
    • Showbiz
    • Lifestyle
    • Aktualitet
    • Technology
    • Sport
    • Travel
    © 2026 FaberMedia. Designed by FaberMedia.

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.

    Powered by
    ...
    ►
    Necessary cookies enable essential site features like secure log-ins and consent preference adjustments. They do not store personal data.
    None
    ►
    Functional cookies support features like content sharing on social media, collecting feedback, and enabling third-party tools.
    None
    ►
    Analytical cookies track visitor interactions, providing insights on metrics like visitor count, bounce rate, and traffic sources.
    None
    ►
    Advertisement cookies deliver personalized ads based on your previous visits and analyze the effectiveness of ad campaigns.
    None
    ►
    Unclassified cookies are cookies that we are in the process of classifying, together with the providers of individual cookies.
    None
    Powered by