Çdo gusht, Mali i Tomorrit kthehet në një nga vendet më të veçanta të Shqipërisë. Mijëra njerëz nga qytete të ndryshme të vendit, por edhe shqiptarë që jetojnë jashtë, marrin rrugën drejt malit për të qenë pjesë e një tradite që është përcjellë brez pas brezi.
Bëhet fjalë për pelegrinazhin kushtuar Abaz Aliut, një nga ngjarjet më të rëndësishme të traditës bektashiane në Shqipëri. Besimtarët drejtohen kryesisht drejt Teqesë së Kulmakut, ku zhvillohen ceremonitë dhe ritualet tradicionale të kësaj periudhe.
Pelegrinazhi në Tomorr nuk është thjesht një udhëtim drejt një mali. Për shumë familje shqiptare, ai është një traditë që përsëritet çdo vit dhe që prindërit ua kanë përcjellë fëmijëve të tyre.
Gjatë ditëve të pelegrinazhit, mali mbushet me vizitorë dhe besimtarë. Atmosfera është e veçantë, me lutje, vizita në vendet e shenjta dhe rite tradicionale që e bëjnë këtë periudhë të dallueshme nga pjesa tjetër e vitit.
Për shumë prej tyre, ngjitja në Tomorr lidhet me besimin, dëshirat dhe shpresën për mbarësi. Ka nga ata që shkojnë për të falënderuar, për të bërë lutje apo për të respektuar një premtim të bërë vite më parë.
Të tjerë e shohin pelegrinazhin si një mundësi për t’u rikthyer te tradita dhe për të përjetuar një nga ceremonitë më karakteristike të kulturës shqiptare.
Përtej aspektit fetar, Tomorri gjatë gushtit shndërrohet edhe në një pikë takimi. Familje, miq dhe vizitorë mblidhen në një atmosferë ku ndërthuren besimi, tradita, historia dhe natyra.
Dhe pikërisht kjo e bën pelegrinazhin e Tomorrit kaq të veçantë: një traditë e vjetër që, edhe sot, vazhdon të mbledhë mijëra njerëz në të njëjtin vend, duke e kthyer malin në një nga simbolet më të forta të trashëgimisë shpirtërore dhe kulturore të Shqipërisë.