Në botën e teknologjisë sportive po ndodh një ndryshim i ri i çuditshëm: nuk bëhet më fjalë vetëm për performancën fizike, por edhe për mënyrën si trupi dhe truri “ndjejnë” lëvizjen. Këtu hyjnë në lojë këpucët e reja të Nike, të cilat po diskutohen shumë për një ide të re: ndikimin në perceptimin dhe gjendjen mendore të përdoruesit.
Çfarë janë këto këpucë “neuro-drejtuese”?
Sipas konceptit që po qarkullon në industrinë e teknologjisë sportive, këpucët e reja nuk janë thjesht amortizim dhe dizajn. Ato përdorin materiale të avancuara dhe struktura të veçanta që ndryshojnë mënyrën si shpërndahet presioni në këmbë.
Ideja është e thjeshtë:
kur ndryshon mënyra si trupi merr feedback nga toka, ndryshon edhe mënyra si truri e përpunon lëvizjen.
Kjo lidhet me atë që shkencëtarët e quajnë proprioception – aftësia e trupit për të kuptuar pozicionin dhe lëvizjen e vet në hapësirë.
Si mund të ndikojnë në “ndjesinë e trurit”?
Nuk bëhet fjalë për kontroll të drejtpërdrejtë të trurit, por për ndikim indirekt përmes sinjaleve nervore:
- amortizimi i ri ndryshon mënyrën si godet këmba në tokë
- struktura e shollës ndikon në ekuilibër dhe stabilitet
- kjo ndryshon sinjalet që shkojnë nga këmbët në tru
- truri përshtatet dhe krijon një “ndjesi” të re lëvizjeje
Disa ekspertë e përshkruajnë si një lloj “feedback-u të përmirësuar” që mund të bëjë ecjen apo vrapin të ndihen më të lehta ose më të kontrolluara.
Pse po quhet “neuro-wearable”?
Termi “neuro-wearable” përdoret për pajisje që ndikojnë jo vetëm trupin, por edhe përvojën nervore dhe perceptive të përdoruesit.
Edhe pse këpucët nuk janë pajisje mjekësore apo neuroteknologjike në kuptimin klasik, ideja e marketingut dhe inovacionit është që:
çdo hap të mos jetë vetëm fizik, por edhe “sensorial”
A është vërtet teknologji që ndikon trurin?
Këtu ekspertët janë më të kujdesshëm:
- Nuk ka prova që këpucët “ndryshojnë trurin” direkt
- Ndikimi është biomekanik, jo neurologjik i drejtpërdrejtë
- Ndjesia e ndryshuar vjen nga komoditeti dhe stabiliteti më i mirë
- Truri thjesht përshtatet me input të ri nga trupi
Pra, më shumë se teknologji neuroshkencore, kemi të bëjmë me evolucion të avancuar të dizajnit sportiv