Shkencëtarët kanë zbuluar se njerëzit zotërojnë një aftësi shqisore të fshehur, të cilën shumë po e quajnë “shqisa e shtatë“, e cila na lejon të ndjejmë objektet përpara se t’i prekim fizikisht.
Një studim i përbashkët nga Queen Mary University dhe University College London ka vërtetuar se majat e gishtave tanë mund të lexojnë ndryshimet e presionit që udhëtojnë përmes materialeve kokrrizore, si rëra, duke detektuar praninë e një objekti të ngurtë deri në 2.7 centimetra përpara kontaktit direkt.
Ky fenomen, i cili u frymëzua nga mënyra se si zogjtë e bregdetit gjuajnë prenë e tyre nën rërë pa e parë atë, sfidon konceptin tonë tradicional se prekja fillon vetëm në momentin e takimit të lëkurës me sipërfaqen.
Gjatë eksperimenteve të detajuara me vullnetarë të moshave 18 deri në 26 vjeç, kërkuesit udhëzuan pjesëmarrësit të lëviznin gishtin tregues përmes rërës së thatë në një kuti të mbyllur, pa asnjë sinjal vizual. Rezultatet ishin befasuese: Njerëzit arritën të identifikonin saktë objektet e fshehura në mbi 70 për qind të rasteve, duke treguar një ndjeshmëri që tejkalon thjesht rastësinë ose fatin.
Shkencëtarët shpjegojnë se kjo ndodh sepse rëra ka një lloj “memorie” mekanike; kur gishtat shtyjnë kokrrizat, valët e presionit përhapen përpara dhe godasin objektin e varrosur, duke dërguar mbrapsht një sinjal që nervat tanë janë të aftë ta interpretojnë si një pengesë të afërt.
Për të testuar kufijtë e kësaj aftësie, ekipi ndërtoi edhe një gisht robotik të pajisur me sensorë të teknologjisë së lartë dhe inteligjencë artificiale.
Roboti u tregua edhe më i saktë se njerëzit, duke arritur një precizion prej 91 për qind, megjithëse njerëzit shfaqën një lloj “skepticizmi natyror” që i ndihmonte të shmangnin alarmet e rreme më mirë se makineria. Kjo lidhje mes psikologjisë njerëzore, robotikës dhe fizikës së materialeve hap dritare të reja për aplikime praktike që dikur dukeshin si pjesë e fantashkencës.
Ky zbulim ka potencialin të revolucionarizojë disa fusha, nga arkeologjia, ku robotët mund të lokalizojnë artefakte delikate pa i dëmtuar, e deri te operacionet e kërkim-shpëtimit në raste katastrofash ku shikimi është i pamundur. Po ashtu, kjo teknologji mund të jetë jetike për eksplorimin e planetëve si Marsi, ku pluhuri dhe shikueshmëria e ulët janë sfida konstante. Përtej teknologjisë, studimi na kujton se trupi njerëzor mbart ende sekrete të pazbuluara dhe se perceptimi ynë për botën është shumë më i gjerë dhe më i ndërlidhur nga sa e kishim imagjinuar deri më sot.