Lumturia është një nga temat më të diskutuara të kohëve moderne, por rrallëherë ndalemi për të reflektuar se çfarë do të thotë realisht “të jetosh mirë”.A lidhet ajo me suksesin, stabilitetin apo me një jetë pa probleme?
Sipas Elsa Punset, shkrimtare dhe eksperte e psikologjisë dhe inteligjencës emocionale, lumturia ka më shumë lidhje me harmoninë e brendshme sesa me arritjet e jashtme.Në një intervistë për revistën spanjolle Hola!, Punset thekson se presioni i vazhdueshëm social, krahasimi me të tjerët dhe nevoja për t’iu përgjigjur pritshmërive të shoqërisë shkaktojnë lodhje të madhe emocionale. Zgjidhja, sipas saj, është autenticiteti, të dëgjojmë më shumë veten dhe të guxojmë të ndjekim rrugën tonë, edhe kur ajo nuk përputhet me normat shoqërore.
“Për mua, lumturia lidhet më shumë me koherencën sesa me euforinë, me ndjesinë se ajo që bën nuk bie ndesh me atë që je”, shprehet Punset.
Marrëdhëniet dhe mirëqenia emocionale
Sipas saj, cilësia e marrëdhënieve personale me familjen, miqtë dhe partnerët, është një nga faktorët më të rëndësishëm për lumturinë dhe shëndetin në përgjithësi. Ky qëndrim mbështetet edhe nga shkenca.
Studimi i famshëm Harvard Study of Adult Development, një nga kërkimet më afatgjata mbi jetën e të rriturve, tregon se jo numri, por cilësia e marrëdhënieve të ngushta lidhet drejtpërdrejt me shëndet më të mirë, jetëgjatësi dhe nivel më të lartë mirëqenieje. Marrëdhëniet funksionojnë si një “mburojë” kundër stresit kronik, i cili është një nga faktorët kryesorë që dëmton shëndetin mendor dhe fizik.
Në cilën moshë jemi më të lumtur?
Një nga gjetjet më interesante, sipas Punset dhe studimeve shkencore, është e ashtuquajtura kurba në formë U e lumturisë.
Kënaqësia nga jeta është relativisht e lartë në rini, bie në moshën e mesme në pikën më të ulët rreth moshës 40–47 vjeç dhe rritet sërish ndjeshëm pas moshës 70 vjeç.
Rënia në moshën e mesme lidhet me rritjen e përgjegjësive dhe rishikimin e zgjedhjeve të jetës. Ndërsa në moshë më të madhe, njerëzit priren të ndryshojnë prioritetet: kanë më pak nevojë për miratim, zgjedhin më me kujdes ku investojnë energjinë e tyre dhe filtrojnë më mirë pritshmëritë toksike.
Megjithatë, studime më të fundit tregojnë se në disa vende mirëqenia e të rinjve ka rënë ndjeshëm, duke ndryshuar disi këtë model klasik.
Kjo tregon se lumturia ndikohet edhe nga faktorë si shëndeti, mbështetja sociale, siguria ekonomike dhe konteksti shoqëror.
Tre këshilla për më shumë lumturi, sipas Elsa Punset:
• Dëgjoni trupin tuaj
• Jepini hapësirë gëzimit
• Rilidhuni me veten, me të tjerët dhe me natyrën
Lumturia nuk është një destinacion fiks dhe as privilegj i një moshe të caktuar. Shkenca tregon se ajo ndërtohet gradualisht, ndërsa mësojmë të jetojmë në përputhje me vlerat tona, të kultivojmë marrëdhënie kuptimplota dhe t’u japim kuptim zgjedhjeve që bëjmë në jetë.