Për një mendje më kreative, ndiqni këto 5 hapa

Kreativiteti · Produktiviteti

Pothuajse të gjitha idetë e mëdha ndjekin një proces të ngjashëm krijues dhe ky artikull shpjegon se si funksionon ky proces. Të kuptuarit e tij është i rëndësishëm, sepse të menduarit kreativ është një nga aftësitë më të dobishme që mund të zotëroni. Pothuajse çdo problem që hasni në punë dhe në jetë mund të përfitojë nga zgjidhjet inovative, të menduarit jashtë kornizave dhe idetë kreative.

Çdokush mund të mësojë të jetë kreativ duke ndjekur këta pesë hapa. Kjo nuk do të thotë se të qenit kreativ është e lehtë. Zbulimi i potencialit tuaj krijues kërkon guxim dhe shumë praktikë. Megjithatë, kjo metodë me pesë hapa mund t’ju ndihmojë ta kuptoni më mirë procesin krijues dhe t’ju tregojë rrugën drejt një mënyre më inovative të të menduarit.

Për të shpjeguar se si funksionon ky proces, le të tregojmë një histori të shkurtër.

Një problem që kërkonte një zgjidhje kreative

Në vitet 1870, gazetat dhe shtypshkronjat përballeshin me një problem të veçantë dhe shumë të kushtueshëm. Fotografia ishte një medium i ri dhe emocionues në atë kohë. Lexuesit dëshironin të shihnin më shumë fotografi, por askush nuk arrinte të gjente një mënyrë për t’i shtypur ato shpejt dhe me kosto të ulët.

Për shembull, nëse një gazetë dëshironte të botonte një fotografi në vitet 1870, duhej të punësonte një gdhendës për të riprodhuar imazhin me dorë mbi një pllakë çeliku. Këto pllaka përdoreshin për ta shtypur imazhin në faqe, por shpesh dëmtoheshin pas vetëm disa përdorimeve. Siç mund ta imagjinoni, ky proces ishte jashtëzakonisht i ngadaltë dhe i kushtueshëm.

Njeriu që shpiku një zgjidhje për këtë problem quhej Frederic Eugene Ives. Ai u bë një pionier në fushën e fotografisë dhe, deri në fund të karrierës së tij, kishte marrë më shumë se 70 patenta. Historia e tij mbi kreativitetin dhe inovacionin, të cilën do ta trajtojmë më poshtë, është një shembull i dobishëm për të kuptuar pesë hapat kryesorë të procesit krijues.

Një çast frymëzimi

Ives e nisi karrierën si praktikant në një shtypshkronjë në Ithaca, New York. Pas dy vitesh duke mësuar hollësitë e procesit të shtypjes, ai filloi të drejtonte laboratorin fotografik në Universitetin Cornell, aty pranë. Pjesën tjetër të dekadës e kaloi duke eksperimentuar me teknika të reja fotografike dhe duke mësuar më shumë rreth kamerave, shtypshkronjave dhe optikës.

Në vitin 1881, Ives përjetoi një çast frymëzimi që e çoi drejt një teknike më të mirë shtypjeje.

“Ndërsa punoja me procesin tim fotostereotip në Ithaca, studiova problemin e shtypjes me gjysmëton. Një natë shkova të flija me mendjen të turbulluar nga ky problem dhe, sapo u zgjova në mëngjes, pashë para meje, sikur të ishte projektuar në tavan, procesin e plotë dhe pajisjet duke funksionuar”, tregoi Ives.

Ives e shndërroi shpejt këtë vizion në realitet dhe e patentoi teknikën e tij të shtypjes në vitin 1881. Pjesën tjetër të dekadës e kaloi duke e përmirësuar atë. Deri në vitin 1885, ai kishte zhvilluar një proces më të thjeshtë që jepte rezultate edhe më të mira.

Procesi Ives, siç u bë i njohur, uli koston e shtypjes së fotografive me 15 herë dhe mbeti teknika standarde e shtypjes për 80 vitet e ardhshme.

Tani, le të shqyrtojmë se çfarë mund të mësojmë nga historia e Ives për procesin krijues.

Procesi i shtypjes i zhvilluar nga Frederic Eugene Ives është një shembull i shkëlqyer i procesit optimal krijues.

Teknika e përdorur nga Ives quhet shtypje me gjysmëton (halftone printing). Ajo e ndan një fotografi në një seri pikash shumë të vogla. Kur imazhi shihet nga afër, duket si një koleksion pikash, por nga një distancë normale, pikat bashkohen vizualisht dhe krijojnë një fotografi me nuanca të ndryshme gri.

Burimi i fotografisë: i panjohur.

5 fazat e procesit krijues

Në vitin 1940, një drejtues reklamash i quajtur James Webb Young botoi një udhëzues të shkurtër me titullin A Technique for Producing Ideas (Një teknikë për krijimin e ideve). Në këtë udhëzues, ai bëri një pohim të thjeshtë, por domethënës, për mënyrën se si lindin idetë kreative.

Sipas Young, idetë inovative lindin kur krijojmë kombinime të reja nga elemente ekzistuese. Me fjalë të tjera, të menduarit kreativ nuk ka të bëjë me krijimin e diçkaje të re nga hiçi, por me marrjen e elementeve që tashmë ekzistojnë dhe kombinimin e tyre në mënyra që nuk janë përdorur më parë.

Më e rëndësishmja është se aftësia për të krijuar kombinime të reja varet nga aftësia jonë për të dalluar lidhjet midis koncepteve. Nëse arrini të krijoni një lidhje të re midis dy ideve ekzistuese, keni bërë diçka kreative.

Young besonte se ky proces i lidhjes krijuese zhvillohej gjithmonë në pesë hapa.

1. Mblidhni materiale dhe informacione të reja.

Në fillim, mësoni. Gjatë kësaj faze, përqendroheni në dy drejtime: së pari, të mësoni informacione që lidhen drejtpërdrejt me detyrën tuaj; së dyti, të zgjeroni njohuritë tuaja të përgjithshme duke u interesuar për një gamë të gjerë temash dhe konceptesh.

2. Përpunojini thellësisht materialet në mendjen tuaj.

Në këtë fazë, shqyrtoni gjithçka që keni mësuar, duke i parë faktet nga këndvështrime të ndryshme dhe duke eksperimentuar me mënyra të ndryshme për të kombinuar idetë.

3. Largohuni përkohësisht nga problemi.

Më pas, largojeni problemin plotësisht nga mendja dhe merruni me diçka tjetër që ju pëlqen, ju frymëzon dhe ju jep energji.

4. Lejojeni idenë të rikthehet natyrshëm.

Në një moment, por vetëm pasi të keni ndaluar së menduari për problemin, ideja mund t’ju rikthehet papritur, me një çast frymëzimi dhe energji të re.

5. Zhvillojeni dhe përmirësojeni idenë bazuar në reagimet që merrni.

Që një ide të ketë sukses, duhet ta ndani me të tjerët, ta ekspozoni ndaj kritikave dhe ta përshtatni sipas nevojës.

Ilustrim: Procesi krijues me pesë hapa.

Procesi krijues në praktikë

Procesi krijues i përdorur nga Frederic Eugene Ives është një shembull i shkëlqyer se si funksionojnë këta pesë hapa.

Së pari, Ives mblodhi materiale dhe informacione të reja. Ai kaloi dy vjet si praktikant në një shtypshkronjë dhe më pas katër vjet duke drejtuar laboratorin fotografik në Universitetin Cornell. Këto përvoja i dhanë njohuritë e nevojshme për të krijuar lidhje midis fotografisë dhe shtypjes.

Së dyti, Ives filloi të përpunonte mendërisht gjithçka që kishte mësuar. Deri në vitin 1878, ai kalonte pothuajse të gjithë kohën duke eksperimentuar me teknika të reja. Vazhdimisht provonte mënyra të ndryshme për të kombinuar idetë.

Së treti, Ives u largua përkohësisht nga problemi. Në këtë rast, ai fjeti për disa orë përpara se të përjetonte çastin e frymëzimit. Lejimi i mendjes të pushojë nga një sfidë krijuese mund të jetë i dobishëm edhe për periudha më të gjata. Pavarësisht se sa kohë zgjat pushimi, është e rëndësishme të merreni me diçka që ju intereson dhe ju largon vëmendjen nga problemi.

Së katërti, ideja iu rikthye. Ives u zgjua me zgjidhjen e problemit të qartë në mendjen e tij.

Së pesti, ai vazhdoi ta përmirësonte idenë për vite me radhë. Në fakt, ai përmirësoi aq shumë aspekte të procesit, saqë regjistroi edhe një patentë të dytë. Ky është një element thelbësor që shpesh neglizhohet. Është e lehtë të dashurohemi me versionin e parë të një ideje, por idetë e mëdha zhvillohen dhe evoluojnë vazhdimisht.

Procesi krijues, me pak fjalë

“Një ide është një arritje e lidhjeve midis koncepteve, dhe kulmi i saj është një metaforë e goditur.”

— Robert Frost

Procesi krijues është akti i krijimit të lidhjeve të reja midis ideve ekzistuese. Prandaj, mund të themi se të menduarit kreativ është aftësia për të njohur marrëdhëniet midis koncepteve.

Një mënyrë për t’iu qasur sfidave krijuese është të ndiqni këtë proces me pesë hapa:

1. Mblidhni informacione dhe materiale të reja.
2. Përpunojini dhe shqyrtojini thellësisht në mendjen tuaj.
3. Largohuni përkohësisht nga problemi.
4. Lejojeni idenë të rikthehet natyrshëm.
5. Testojeni idenë në praktikë dhe përshtateni bazuar në reagimet që merrni.

Të qenit kreativ nuk do të thotë të jesh personi i parë apo i vetmi që mendon për një ide. Më shpesh, kreativiteti qëndron te aftësia për të lidhur idetë ekzistuese në mënyra të reja.