Kur flasim për kujtesën, zakonisht mendojmë menjëherë për trurin. Megjithatë, studime të ndryshme në fushën e neuroshkencës kanë treguar se edhe shtylla kurrizore ka aftësinë të “mbajë mend” disa modele reagimi, pa qenë gjithmonë e nevojshme ndërhyrja e drejtpërdrejtë e trurit.
Kjo nuk do të thotë se shtylla kurrizore ruan kujtime si emra, fytyra apo ngjarje, por se ajo mund të mësojë dhe të përshtatet me stimuj të caktuar. Shkencëtarët e quajnë këtë fenomen plasticitet nervor, një aftësi që i lejon sistemit nervor të ndryshojë dhe të përshtatet me përvojat.
Një shembull i thjeshtë janë reflekset. Nëse prekni një sipërfaqe shumë të nxehtë, dora juaj tërhiqet menjëherë, shpesh para se truri të ketë përpunuar plotësisht informacionin. Kjo ndodh sepse shtylla kurrizore është në gjendje të përpunojë sinjale dhe të japë përgjigje të shpejta për të mbrojtur trupin.
Studime të kryera në laborator kanë treguar se neuronet në shtyllën kurrizore mund të krijojnë modele reagimi që zgjasin me kalimin e kohës. Kjo ka bërë që disa ekspertë ta përshkruajnë këtë aftësi si një lloj “memorieje” të sistemit nervor, edhe pse ajo është shumë e ndryshme nga kujtesa klasike që lidhet me trurin.
Ky zbulim ka rëndësi të madhe edhe për mjekësinë moderne. Kuptimi i mënyrës se si funksionon kjo “memorie” mund të ndihmojë në zhvillimin e trajtimeve më efektive për dëmtimet e shtyllës kurrizore, rehabilitimin fizik dhe rikthimin e funksioneve motorike pas traumave.
Edhe pse truri mbetet qendra kryesore e kujtesës dhe të menduarit, shkenca po zbulon gjithnjë e më shumë se sistemi nervor është shumë më kompleks sesa mendohej. Shtylla kurrizore nuk është thjesht një “urë komunikimi” mes trurit dhe trupit, por një strukturë që ka aftësi të jashtëzakonshme për të mësuar, reaguar dhe përshtatur.