Shqipëria rezulton me normën më të lartë të martesave në Europë!
Sipas të dhënave të Eurostat, në vitin 2024 u regjistruan 6.8 martesa për 1 mijë banorë, e njëjta normë si në vitin 2022 dhe dukshëm më e lartë se mesatarja e Bashkimit Europian, që është 3.9 martesa për 1 mijë banorë.
Në vend të dytë renditet Maqedonia e Veriut, megjithëse të dhënat më të fundit për këtë shtet i përkasin vitit 2021. Për Kosovën mungojnë të dhënat zyrtare, ndonëse ajo ka një popullsi të re dhe tradicionalisht një nivel të lartë martesash. Në rajon, normën më të ulët të martesave e ka Serbia, me 4.6 martesa për 1 mijë banorë.
Pas Shqipërisë, vende me norma të larta martesash janë Turqia me 6.6 dhe Moldavia me 6.1 martesa për 1 mijë banorë.
Në Shqipëri, niveli i martesave ka qenë i lartë edhe në dekadat e kaluara, duke arritur kulmin në vitin 1990 me 8.9 martesa për 1 mijë banorë. Pas këtij viti, është vërejtur një rënie graduale dhe e qëndrueshme.
Paralelisht me këtë zhvillim, divorcet janë bërë gjithnjë e më të zakonshme. Në vitin 2024, norma e divorceve në Shqipëri ishte 2.0 për 1 mijë banorë, ndërsa në vitin 1964 ishte vetëm 0.6, duke treguar një rritje të ndjeshme ndër vite. Kulmi u shënua në vitin 2019 me 2.1 divorce për 1 mijë banorë. Kjo normë është mbi mesataren europiane, e cila në vitin 2024 ishte 1.6.
Shqipëria renditet ndër vendet me nivelet më të larta të divorceve në Europë, duke u pozicionuar në vendet e para kur merren parasysh vendet jo baltike. Në vendet baltike, si Letonia, Lituania dhe Estonia, normat e divorceve janë edhe më të larta, ndërsa Shqipëria renditet gjithashtu lart krahas vendeve si Danimarka, Finlanda dhe Suedia.
Në përgjithësi, vendet baltike kanë norma më të larta divorcesh për shkak të pranueshmërisë më të madhe sociale, lehtësisë ligjore dhe pavarësisë më të lartë ekonomike të grave.
Në Shqipëri, të dhënat më të fundit tregojnë një rënie të ndjeshme të martesave dhe një rritje të vazhdueshme të divorceve. Në vitin 2024 u regjistruan rreth 16 120 martesa, niveli më i ulët historik, nga rreth 29 mijë në vitin 1990. Ndërkohë, numri i divorceve arriti në rreth 4 800, nga rreth 2 700 në vitin 1990, që do të thotë se afërsisht një në tre martesa përfundon me divorc.
Në Europë, vende si Italia dhe Greqia kanë gjithashtu norma të ulëta martesash. Italia regjistron rreth 2.9 martesa për 1 mijë banorë, ndërsa Greqia rreth 3.5, duke qëndruar ndjeshëm nën nivelin e Shqipërisë.
Në Bashkimin Europian, në vitin 2024 u regjistruan rreth 1.7 milion martesa dhe 0.7 milion divorce. Mesatarisht, kjo përkthehet në 3.9 martesa dhe 1.6 divorce për 1 mijë banorë.
Që nga vitet ’60, norma e martesave në BE ka rënë me më shumë se gjysmën, ndërsa ajo e divorceve është pothuajse dyfishuar. Pandemia COVID-19 solli një rënie të përkohshme të martesave, ndërsa vitet e fundit është vërejtur një stabilizim i lehtë i tyre.
Në të njëjtën periudhë, norma e divorceve ka shënuar rritje të lehtë, duke arritur nivele më të larta në disa vende të Europës veriore dhe baltike, ndërsa më të ulëtat mbeten në vende si Malta, Sllovenia dhe Rumania.