Ngjyrat me fat mund të tingëllojnë si diçka supersticioze dhe lozonjare, por ideja pas tyre është e lashtë dhe e thellë.
Ngjyra e përmbush në mënyrë të përkryer rolin e mjetit që bën thirrjen e një dëshire, sepse funksionon si një gjuhë e menjëhershme. Nuk ka nevojë për shpjegim, hyn përmes shikimit, mbetet në kujtesë dhe është përdorur prej shekujsh si shenjë fuqie, mbrojtjeje, zie, besimi, begatie apo rilindjeje.
“Fati”, në këtë rast, nuk është një shkop magjik, por një mënyrë për të emërtuar atë që shumë kultura janë përpjekur ta sigurojnë me simbole të dukshme kur ndryshon kalendari: shëndet, para, dashuri, qartësi dhe mbrojtje nga e keqja.
Viti i Ri mbart pritshmëri të mëdha, prandaj domethënia e veshjes sonë nuk mund të jetë thjesht “më pëlqen kjo ngjyrë, ndaj këtë do vesh”. Disa ngjyra janë bërë “me fat” sepse shfaqen vazhdimisht në rituale mirëseardhjeje, në festime të fillimeve të reja dhe në zakone që përsëriten brez pas brezi, derisa shndërrohen në simbole të dallueshme.
Më poshtë janë shtatë ngjyra që mund t’i përfshini në veshjen e natës së Vitit të Ri dhe arsyet pse u atribuohet fat i mirë:
E kuqja: mbarësi, gëzim i përbashkët dhe mbrojtje simbolike
E kuqja lidhet me fatin sepse prej shekujsh ka qenë e pranishme në momente festimi kolektiv. Në shumë vende të Azisë, veçanërisht në Kinë, është ngjyra që shënon fillime të rëndësishme si Viti i Ri hënor, martesat dhe lindjet. Nuk është rastësi që paratë dhurohen në zarfe të kuqe, pasi kjo ngjyrë përfaqëson urime të mira, begati dhe idenë e largimit të gjithçkaje që nuk dëshiron ta marrësh me vete në ciklin e ri. E kuqja nuk premton qetësi, por lëvizje, gjallëri dhe një fillim të fortë.
Ngjyra e arit: pasuri e dukshme dhe sukses i qëndrueshëm
Ngjyra e arit nuk ka nevojë për shpjegime të ndërlikuara, pasi kuptimi i tij buron nga vlera reale e metalit. Prej shekujsh, ari ka qenë sinonim i pasurisë, fuqisë dhe shpërblimit, ndaj ngjyra e tij e ka trashëguar këtë prestigj. Për këtë arsye, ari është bërë simbol i rritjes, suksesit dhe zgjerimit. Në shumë kultura, përfytyrimi i një të ardhmeje të begatë ka pasur gjithmonë një shkëlqim të artë në sfond. Nuk është një ngjyrë e fshehtë, por një pohim i drejtpërdrejtë i bollëkut dhe ambicies.
Argjendi: qartësi, mbrojtje dhe lidhje me natën
Argjendi lidhet me fatin për shkak të një ideje të thjeshtë dhe të qëndrueshme: lidhjes së tij me hënën. Në traditën perëndimore, hëna përfaqëson intuitën, ciklet dhe mbrojtjen gjatë natës, ndaj shkëlqimi i saj është përfytyruar gjithmonë si argjend. Prandaj, argjendi shoqërohet me fat të mirë, qartësi mendore dhe ndjesinë se je i udhëhequr edhe në errësirë. Është një ngjyrë e lidhur me ekuilibrin dhe fillimet e qeta.
E gjelbra: jetë e ripërtërirë dhe premtim mirëqenieje
E gjelbra ka simbolizuar rritjen dhe bekimin për shekuj me radhë. Ajo lidhet me natyrën dhe gjithçka që lulëzon dhe rigjenerohet. Në shumë kultura, e gjelbra shoqërohet me begati, qëndrueshmëri dhe një të ardhme që ecën përpara gradualisht. Nuk përfaqëson një fat të menjëhershëm, por një fat që ndërtohet dhe ruhet me kohë. Për këtë arsye, shpesh interpretohet si ngjyra e shpresës realiste dhe e mirëqenies afatgjatë.
Bluja: mbrojtje dhe qetësi përballë negativitetit
Bluja u bë një ngjyrë me fat për shkak të cilësive të saj mbrojtëse. Në zonat e Mesdheut dhe të Lindjes së Mesme, ajo është përdorur prej brezash si mburojë simbolike kundër zilisë dhe qëllimeve të këqija. Prej këtej vjen edhe simboli i famshëm i syrit blu, i pranishëm në shtëpi, stoli dhe objekte të përditshme. Bluja nuk premton eufori, por qetësi: ndjesinë e mbrojtjes, të nisjes së vitit me ekuilibër dhe qartësi emocionale.
E bardha: fillim i pastër dhe mbyllje e ndërgjegjshme
E bardha ka një dyzim të fuqishëm kuptimor. Në disa kultura përfaqëson lamtumirën dhe respektin, në të tjera pastërtinë dhe fillimet e reja. Pikërisht për këtë arsye lidhet me fatin, sepse simbolizon mbylljen e një cikli dhe hapjen e një tjetri, pa barrë. Në Perëndim, e bardha është bërë sinonim i një fillimi të ri, i një faqeje të bardhë dhe i një premtimi të paprishur. Është ngjyra e atyre që vendosin të nisin gjithçka nga e para.
Vjollca: fuqi, autoritet dhe prestigj i fituar
Për shekuj me radhë, vjollca ishte një ngjyrë e rezervuar për ata që mund ta përballonin. Ngjyra e saj ishte jashtëzakonisht e shtrenjtë dhe e vështirë për t’u prodhuar, duke e bërë simbol të pushtetit, hierarkisë dhe dominimit. Ky ekskluzivitet historik është arsyeja pse sot ajo lidhet me autoritetin personal, ambicien dhe suksesin. Vjollca nuk është çështje rastësie, por fati i atyre që e zënë vendin e tyre me vendosmëri.
Këto ngjyra nuk “sjellin fat” në mënyrë të rastësishme. Kuptimi i tyre është ndërtuar me kalimin e kohës, i përsëritur në festa, zakone dhe momente kyçe, derisa është gdhendur në kujtesën kolektive.
E kuqja si energji që mbron dhe shtyn përpara, bluja si qetësi përballë negativitetit, e gjelbra si rritje e qëndrueshme, vjollca si fuqi e fituar me mund, e bardha si rilindje, ari si bollëk i dukshëm dhe argjendi si udhëzim i heshtur.
Data 31 dhjetor nuk e ndryshon jetën vetvetiu, por ofron një gjest simbolik: zgjedhja e një ngjyre me histori është një mënyrë e qartë dhe elegante për të shënuar se si dëshiron të hysh në vitin e ri.