Mërzia është diçka që shumë prej nesh përpiqen ta shmangin me çdo kusht. Mbushim çdo boshllëk me rrjete sociale, libra, seriale, dalje dhe angazhime të pafundme.
Por mërzia nuk duhet parë gjithmonë si diçka negative. Në fakt, ajo mund të jetë e dobishme, nëse dimë ta përdorim siç duhet.
1. Mund të na shtyjë drejt ndryshimeve pozitive
Mërzia shfaqet zakonisht kur duam të jemi të angazhuar mendërisht, por ajo që po bëjmë ose ambienti ku ndodhemi nuk na ofron mjaftueshëm sfidë, stimulim apo kuptim.
Kjo na bën të ndihemi të shqetësuar dhe të kërkojmë diçka tjetër. Pikërisht këtu mërzia mund të kthehet në një shtysë për ndryshim dhe eksplorim.
Por për ta kthyer mërzinë në diçka pozitive, duhet të shmangim reagimin më të lehtë: të kapim telefonin, të humbasim kohë në rrjete sociale, të bëjmë blerje online apo të kërkojmë një shpërqendrim të shpejtë.
Pyetja nuk duhet të jetë: “Si ta heq këtë ndjesi?”, por: “Çfarë gjëje me vlerë më duhet të bëj tani?”
Aktivitetet kuptimplota zakonisht kërkojnë pak përpjekje, por na japin ndjesinë se po bëjmë diçka me rëndësi.
Për dikë që pëlqen natyrën apo sportin, një shëtitje në mal mund të jetë një mënyrë e mirë për të larguar mërzinë. Për dikë tjetër, krijimtaria, gatimi, piktura apo punët me dorë mund të jenë një mundësi për t’u përqendruar dhe për të rritur mirëqenien.
Ndonjëherë mërzia është edhe një sinjal se kemi nevojë për njerëz të tjerë: një takim me miqtë ose familjen mund të na japë atë ndjesi lidhjeje dhe përkatësie që nuk e marrim gjithmonë kur jemi vetëm.
2. Përmirëson zgjidhjen e problemeve dhe kreativitetin
A ju ka ndodhur të jeni në dush dhe papritur t’ju vijë një ide e shkëlqyer apo zgjidhja e një problemi që ju kishte shqetësuar?
Ky fenomen quhet shpesh “efekti i dushit” dhe lidhet pikërisht me mërzinë.
Dushi krijon një ambient ku truri nuk ka shumë kërkesa: nuk duhet të përqendrohemi në një detyrë të vështirë dhe mendja ka hapësirë të endet.
Kur mendja endet në mënyrë të lirë, ajo krijon lidhje të reja mes ideve, sjell mendime spontane, ndihmon në zgjidhjen e problemeve dhe rrit kreativitetin.
Por që kjo të funksionojë, duhet ta ushqejmë trurin me materiale të mira. Nëse e dini se do të keni pak kohë bosh gjatë ditës, mendoni paraprakisht për një problem, një ide krijuese apo një projekt që dëshironi të zhvilloni.
Kështu, kur mendja të endet, ajo do të ketë më shumë mundësi të prodhojë ide të vlefshme.
3. Ndihmon kujtesën dhe të mësuarin
Edhe pse mërzia mund të jetë e pakëndshme, ajo mund të luajë një rol të rëndësishëm në mënyrën se si truri ruan informacionin.
Momente si të qëndruarit në heshtje, të parit në boshllëk apo të vizatuarit pa qëllim i japin trurit një mundësi për të pushuar dhe për të përpunuar informacionin e ri.
Ky quhet “pushim i zgjuar” (Wakeful rest).
Kur mësojmë diçka të re, kujtimet nuk ruhen menjëherë në mënyrë të qëndrueshme. Trurit i duhet kohë për t’i konsoliduar ato. Një pauzë prej vetëm pesë deri në dhjetë minutash pa konsumuar informacione të reja mund të ndihmojë në ruajtjen më të mirë të kujtimeve.
Gjatë këtyre momenteve, truri kalon nga përqendrimi te kërkesat e jashtme në një proces më të brendshëm: reflekton mbi përvojat tona, vlerat tona dhe atë që ka rëndësi për ne.
Prandaj, pak kohë bosh gjatë studimit apo gjatë mësimit të një aftësie të re mund të na ndihmojë jo vetëm të kujtojmë më mirë, por edhe të kuptojmë më mirë veten.
Si të mësojmë të jemi të mërzitur?
Hapi i parë është ta pranojmë mërzinë si një përvojë normale, jo si diçka që duhet eliminuar menjëherë.
Nuk është e nevojshme të heqim dorë plotësisht nga teknologjia, por është e dobishme të ulim kalimet e vazhdueshme nga një video te tjetra, nga një aplikacion te tjetri apo nga një rrjet social te tjetri.
Kur mësojmë të qëndrojmë pak më gjatë me një përvojë të vetme, për shembull duke u përqendruar te frymëmarrja apo te një aktivitet i thjeshtë, rrisim aftësinë tonë për të toleruar mërzinë.
Të lëmë pak hapësirë për të mos bërë asgjë nuk është humbje kohe. Në shumë raste, pikërisht në ato momente truri ynë punon më mirë.