Ndonjëherë, stresi nuk na kthen në dikë thatë dhe egoist përkundrazi. Sipas një studimi të publikuar në PLOS Biology, kur jemi nën presion, truri ynë zgjedh rrugën e lehtë: të ndihmojë viktimën, jo të ndëshkojë fajtorin.
Çfarë Zbulon Studimi
- Shkencëtarët u përpoqën të krijonin një gjendje stresi te pjesëmarrësit përmes një eksperimenti: ata zhytën duart e tyre në ujë akulli për 3 minuta, gjë që shkaktoi një reagim të fortë të stresit.
- Më pas, pjesëmarrësit morën pjesë në një lojë ku mund të vendosnin të ndëshkonin dikë që kishte vepruar padrejtësisht (p.sh. duke marrë pjesën më të madhe të fondeve) ose të ndihmonin viktimën (duke dhënë para).
- Rezultatet treguan që ata që ishin nën stres preferonin të ndihmonin viktimën sesa të ndëshkonin fajtorin, në krahasim me grupin që nuk ishte stresuar.
Pse Ndodh Kjo?
- Ndëshkimi kërkon më shumë përpjekje mendore: kur jemi stresuar, truri ynë është tashmë “i zënë” dhe është më e lehtë të zgjedhim të bëjmë gjënë më intuitive të jemi bujarë.
- Në nivel neurobiologjik, studimi zbulon që stresi ndryshon mënyrën sesi sistemet emocionale dhe njohëse bashkëpunojnë: aktiviteti në rajonet e trurit që lidhen me vendimmarrjen dhe empatinë ndryshon, duke favorizuar ndihmën.
- Një teori psikologjike (negative-state relief model) sugjeron që kur ndjejmë emocione negative, si nga stresi, ne kemi nevojë të lehtësojmë këtë peshë dhe ndihma ndaj të tjerëve është një mënyrë e natyrshme për ta bërë këtë.
Çfarë Do të Thotë për Ne
- Stresi nuk është gjithmonë i dëmshëm: në disa situata, ai mund të na bëjë më empatikë dhe më solidarë.
- Kur shohim padrejtësi, mund të jemi më të prirur të ndërhyjmë në një mënyrë pozitive, jo agresive – dhe kjo është një pasuri për shoqërinë.
- Kjo zbulon një aspekt interesant të natyrës njerëzore: në momentet më të vështira, ne shpesh zgjedhim të jemi të mirë me të tjerët dhe jo të hakmerremi.