Transparency International ka publikuar raportin e saj vjetor për Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit për vitin 2025. Raporti tregon se shumica e vendeve në botë nuk kanë arritur të mbajnë nën kontroll korrupsionin, ndërsa mesatarja globale ka rënë në 42 nga 100. Në Ballkanin Perëndimor, mungesa e transparencës, ndikimi politik në gjyqësor dhe presioni ndaj shoqërisë civile vazhdojnë të pengojnë luftën kundër korrupsionit dhe të dëmtojnë besimin publik. Ky indeks mat perceptimin e korrupsionit në sektorin publik dhe përdor pikë nga zero (jashtëzakonisht vend i korruptuar) deri në 100 (shumë pak korrupsion).
Shqipëria, përkeqësim i perceptimit të korrupsionit
Shqipëria është vlerësuar me 39 pikë për vitin 2025, duke shënuar përkeqësim krahasuar me 42 pikë, që kishte në vitin e kaluar. Raporti përmend se mungesa e transparencës në vendimmarrje për projekte të mëdha investuese dhe rasti i ishullit të Sazanit përbëjnë shqetësime të veçanta. Në fund të vitit 2024, Shqipëria i dha statusin e investitorit strategjik kompanisë së Jared Kushner, dhëndrit të presidentit amerikan Donald Trump, për të ndërtuar një resort turistik në ishull për periudhën 10-vjeçare. Ky investim u përball me kundërshtime nga ambientalistët për dëme të mundshme në zonat e mbrojtura bregdetare, veçanërisht në zonën e Zvërnecit.
Kosova, rënie e lehtë në indeks
Kosova është vlerësuar me 43 pikë për vitin 2025, një pikë më pak se në vitin 2024, dhe renditet e 76-ta nga 182 vende. Për tre vitet 2013–2015, vendi kishte pasur vlerësimin më të keq prej 33 pikësh. Raporti thekson se institucionet e dobëta, ngecjet në demokraci dhe presioni ndaj gjyqësorit mbeten sfidat kryesore, duke e bërë të vështirë luftën efektive kundër korrupsionit dhe duke dobësuar mekanizmat e kontrollit publik.
Situata në Ballkanin Perëndimor
Nga vendet e rajonit, Mali i Zi ka shënuar vlerësimin më të mirë me 46 pikë, ndërsa Maqedonia e Veriut ka 40 pikë, njësoj si vitin e kaluar. Bosnjë e Hercegovina ka 34 pikë, duke shënuar një rritje minimale nga 33 pikët e mëparshme, ndërsa Serbia ka rënë në 33 pikë nga 35 pikët që kishte më parë. Raporti thekson se mungesa e transparencës, pezullimi i rregullave për transparencë dhe ndikimi politik mbi gjyqësorin po ekspozojnë fondet publike ndaj rrezikut të korrupsionit dhe po pengojnë zhvillimin demokratik.
Tendencat globale
Raporti global tregon se mesatarja e Indeksit të Perceptimit të Korrupsionit ka rënë në 42 pikë, me 122 nga 182 shtete të vlerësuara nën 50 pikë. Numri i vendeve mbi 80 pikë ka rënë nga 12 në pesë. Vendet me më pak korrupsion janë Danimarka, Finlanda dhe Singapori, ndërsa në fund të listës renditen Venezuela, Somalia dhe Sudani. Transparency International paralajmëron se edhe në demokracitë e konsoliduara si Shtetet e Bashkuara, Kanadaja, Zelanda e Re, Mbretëria e Bashkuar, Franca dhe Suedia ka një trend përkeqësimi të korrupsionit.
Raporti mbulon korrupsionin në sektorin publik, përfshirë ryshfetin, keqpërdorimin e fondeve publike, emërimet politike dhe mungesën e transparencës, por nuk përfshin korrupsionin në sektorin privat, mashtrimet me tatime, pastrimin e parave apo tregjet joformale.