Ka ndodhur shpesh: të bën plan të flesh 8 orë, por kur zgjohesh në mëngjes ndihesh i lodhur, i çrregullt dhe pa energji. Shumë njerëz e marrin gjumin si “shtëpi të energjisë”, por realiteti është më kompleks. Ja disa arsye shkencore pse ndodh kjo dhe si ta përmirësosh situatën.
Gjumi nuk matet vetëm me orët. Mund të flesh 8 orë, por nëse ky gjumë është i ndërprerë ose i cekët, trupi nuk arrin fazat e thella të gjumit që janë të nevojshme për rigjenerim.
- Faza REM: e nevojshme për kujtesën dhe kreativitetin.
- Faza e thellë e gjumit (deep sleep): e nevojshme për rikuperimin fizik dhe rregullimin e hormoneve.
Nëse zgjohemi shpesh gjatë natës, trupi nuk kalon fazat e plota të gjumit, edhe pse kemi arritur 8 orë.
Trupi ka një “orë të brendshme” që përcakton kur duhet të flemë dhe kur duhet të zgjohemi. Nëse shkojmë në shtrat shumë vonë ose zgjohemi në orë që nuk përputhen me ritmin tonë natyror, mund të ndiejmë lodhje edhe pas gjumit të mjaftueshëm.
Kur mendja është e mbingarkuar me shqetësime, trupi prodhon hormone stresi si kortizoli. Edhe nëse flejmë 8 orë, ky gjumë nuk është i qetë sepse trupi nuk mund të bjerë në fazën e thellë të gjumit.
- Mendime të shqetësuara
- Detyra të papërfunduara
- Problemet personale
Çfarë hamë dhe pimë para gjumit mund të ndikojë në cilësinë e gjumit.
- Kafeina ose çaji i fortë pas orës 17:00 mund të pengojë fazën e thellë të gjumit.
- Alkooli mund të shkaktojë gjumë të ndërprerë dhe më pak të qetë.
- Ushqimi i rëndë para shtratit mund të shkaktojë refluks dhe pagjumësi.
Si ta përmirësosh energjinë në mëngjes
- Rutina e gjumit – shko në shtrat dhe zgjoju çdo ditë në të njëjtën orë.
- Mjedisi i qetë – dhoma të errët, e freskët dhe pa zhurma.
- Shmang kafen dhe pijet stimuluese disa orë para gjumit.
- Shtrirja dhe frymëmarrja – disa minuta joga ose meditimi para shtratit ndihmon trurin të çlodhet.
- Drita natyrale – hap dritaren ose dil jashtë sapo të zgjohesh për të rregulluar ritmin cirkadian.
- Kontroll mjekësor – nëse lodhja vazhdon pavarësisht këtyre ndryshimeve.
Gjumi nuk është vetëm numër orësh. Cilësia, ritmi, mendja dhe shëndeti fizik ndikojnë direkt në mënyrën si ndihemi në mëngjes. Nëse vazhdon të zgjohemi të lodhur, vëmendja ndaj këtyre faktorëve mund të bëjë ndryshimin që po kërkon.