rktiku, një nga zonat më të ndjeshme të planetit ndaj ndryshimeve klimatike, ka regjistruar vitin më të ngrohtë të regjistruar ndonjëherë midis tetorit 2024 dhe shtatorit 2025, sipas raportit të fundit të Administratës Kombëtare Oqeanike dhe Atmosferike të SHBA-s (NOAA) dhe të dhënave të tjera shkencore globale.
📈 Temperatura rekord dhe shkrirja e akullit
Temperaturat e ajrit dhe të sipërfaqes detare në Arktik arritën nivele historikisht të larta, duke thyer rekorde që nga fillimi i regjistrimeve para më shumë se një shekull. Zona është ngrohur deri në katër herë më shpejt se mesatarja globale, duke çuar në një zhdukje dramatike të akullit detar dhe një reduktim drastik të akullit të vjetër dhe të trashë.
Sipas raportit, akulli detar regjistroi nivelin më të ulët të tij maksimal në 47 vjet, ndërsa akulli më i vjetër ka rënë me mbi 95 % që nga vitet 1980.
🌧️ Ndryshime ekstreme të klimës
Jo vetëm nxehtësi: Arktiku pati gjithashtu vitin më të lagësht të regjistruar, me reshje që në shumë vende bien si shi në vend të borës, duke ndryshuar ndjeshëm peizazhin dhe ekosistemet.
Këto kushte sjellin pasoja të gjera:
- shkrirje e shpejtë e përhershme të ngricës (permafrost),
- lumenj që marrin ngjyrë portokalli nga materialet e çliruara,
- humbje të habitatit të specieve të egra,
- ndikime në peshkim dhe burimet ujore për komunitetet vendase.
🌍 Përse është kaq serioze?
Arktiku shërben si “air conditioner” i planetit, duke ndihmuar në rregullimin e klimës globale. Kur akulli humbet, më shumë nxehtësi absorbohet nga oqeani, duke përshpejtuar ndryshimet klimatike edhe në pjesë të tjera të botës.
Shkencëtarët paralajmërojnë se këto ndryshime të shpejta mund të kenë efekte domino – duke përfshirë rritjen e nivelit të deteve, ndryshime në modelet e motit dhe presion shtesë mbi ekosistemet të cilat tashmë po luftojnë për t’u përshtatur.