Një sinjal alarmi i ri është ndezur për një virus të njohur më parë. Bëhet fjalë për virusin Nipah, i cili po trondit Azinë Juglindore. Autoritetet indiane kanë konfirmuar dy raste të reja infektimi, duke shkaktuar një reagim të menjëhershëm në vendet fqinje.
Tajlanda, Singapori, Hong Kongu dhe Malajzia kanë forcuar tashmë kontrollet në kufij dhe kanë aktivizuar protokollet e mbikëqyrjes për atë që Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSh) e konsideron një patogjen me “potencial të lartë epidemik dhe pandemik”.
Pacientët e infektuar në Indi janë punonjës shëndetësorë dhe ndodhen në terapi intensive. Qeveria ka bërë të ditur se 196 personat që kishin pasur kontakt me ta rezultuan negativë ndaj virusit. Ministria e Shëndetësisë thekson se të dhënat aktuale nuk tregojnë ndonjë rrezik për sigurinë e qytetarëve dhe familjeve të tyre.
Nipah nuk është një virus i zakonshëm. Identifikuar për herë të parë në fund të viteve ’90, ai ka një shkallë shumë të lartë vdekshmërie. Megjithatë, ndryshe nga disa patogjenë të tjerë të njohur kohët e fundit, nuk transmetohet me të njëjtën lehtësi.
“Është një virus me origjinë nga kafshët, veçanërisht nga lakuriqët e natës”, shpjegon Federico Gobbi, drejtori i departamentit të sëmundjeve infektive dhe tropikale në Spitalin Sacro Cuore Don Calabria në Negrar (Verona) dhe profesor i asociuar i sëmundjeve infektive në Universitetin e Brescias. “Në krahasim me viruset e tjera me potencial epidemik, mundësia e infektimit është relativisht e ulët. Nuk ka një insekt transmetues dhe përhapja nuk është menjëherë.”
Infektimi ndodh kryesisht në dy mënyra: përmes konsumimit të ushqimeve të kontaminuara, si fruta ose lëng palme të prekur nga lakuriqët e infektuar, dhe përmes kontaktit të ngushtë nga njeriu tek njeriu, një rrezik që zakonisht prek vetëm personelin shëndetësor ose ata që kujdesen për të sëmurët pa mbrojtje adekuate.
Pacientët e infektuar me Nipah shfaqin fillimisht simptoma të ngjashme me gripin, si ethe, nauze, dhimbje fyti, dhimbje muskujsh dhe kokëdhembje. Më pas mund të zhvillojnë komplikacione më serioze, si pneumoni jo tipike me vështirësi në frymëmarrje dhe kollë, ose më shpesh, encefalit akut me përparim të shpejtë dhe shkallë të lartë vdekshmërie.
OBSh e ka renditur virusin Nipah mes dhjetë sëmundjeve prioritare, së bashku me patogjenë si Covid-19 dhe Zika, për shkak të potencialit të tij epidemik. Disa epidemira janë regjistruar në Bangladesh që nga viti 2001, ndërsa shpërthime sporadike janë raportuar në Indi.
Në Itali, po ashtu si në pjesë të tjera të botës, ekziston shqetësimi që Nipah të përhapet deri këtu. “Aktualisht nuk ka rrezik për Itali”, qetëson Gobbi. “Shanset që epidemia të arrijë tek ne janë shumë, shumë të vogla.” Edhe për ata që planifikojnë të udhëtojnë në zonat e prekura, rreziku mbetet “jashtëzakonisht i ulët”.
Fjala kyçe është kujdesi dhe vetëdija. Ata që shkojnë në këto zona duhet të jenë të vetëdijshëm për shpërthimin dhe të ndjekin masat bazë të parandalimit, si shmangia e ushqimeve që mund të jenë prekur nga kafshët e egra. “Është shumë e rëndësishme të vazhdojmë monitorimin”, paralajmëron Gobbi. “Autoritetet lokale po bëjnë gjithçka për të kontrolluar epideminë, por viruset mutojnë, duhet të qëndrojmë gjithmonë vigjilent.”
Situata bëhet më delikate pasi, aktualisht, nuk ekzistojnë as vaksina dhe as trajtime specifike për Nipah. Parandalimi dhe reagimi i shpejtë mbeten armët e vetme. Ndërsa Azia forcon kufijtë dhe monitoron situatën, Europa e ndjek nga larg me kujdes, por pa panik. Nipah mbetet një “monitor i veçantë”: një armik i rrezikshëm për ata që infektohen, por fatmirësisht ende i kufizuar në përhapje globale.