Në epokën e rrjeteve sociale, mjafton një debat, një deklaratë e fortë apo një konflikt publik që interneti të “shpërthejë”. Ndërkohë, lajmet pozitive – arritjet, gjestet e mira apo historitë frymëzuese – shpesh kalojnë pa shumë vëmendje. Por pse ndodh kjo? Përgjigjja lidhet ngushtë me psikologjinë njerëzore dhe mënyrën se si funksionojnë platformat digjitale.
Truri ynë është i programuar për dramë
Psikologët shpjegojnë se njerëzit kanë një prirje natyrore drejt negativitetit, e njohur si negative bias. Truri i njeriut reagon më shpejt dhe më fort ndaj kërcënimeve, konflikteve apo situatave dramatike, sepse historikisht këto sinjale lidhen me mbijetesën. Një lajm negativ zgjon emocione të forta si zemërim, frikë apo kuriozitet, ndërsa një lajm pozitiv shpesh perceptohet si më pak urgjent.
Emocionet e forta nxisin reagime
Dramat online prodhojnë emocione intensive: indinjatë, mbështetje, ndarje në “kampe”. Këto emocione e shtyjnë përdoruesin të komentojë, të shpërndajë dhe të marrë pozicion. Lajmet pozitive, ndonëse të bukura, rrallë krijojnë nevojën për debat apo përplasje mendimesh.
Algoritmet favorizojnë konfliktin
Platformat si Instagram, Facebook apo TikTok funksionojnë mbi bazën e angazhimit. Postimet që marrin më shumë komente, reagime dhe shpërndarje shfaqen më shpesh. Dramë do të thotë më shumë ndërveprim, prandaj algoritmet e “shtyjnë” përpara, duke e bërë edhe më të dukshme. Kështu krijohet një rreth vicioz: sa më shumë dramë, aq më shumë vëmendje.
Kurioziteti dhe krahasimi social
Njerëzit janë natyrshëm kureshtarë për jetën e të tjerëve, veçanërisht kur bëhet fjalë për konflikte apo skandale. Dramë do të thotë histori, personazhe, “fitues” dhe “humbës”. Për më tepër, ajo ushqen krahasimin social: “çfarë do të bëja unë në këtë situatë?”, “kush ka të drejtë?”.
Lajmet pozitive nuk krijojnë tension
Një histori suksesi ose një gjest human shpesh përjetohet si diçka e bukur, por pa konflikt. Ato nuk kërkojnë zgjedhje, mbrojtje apo sulm. Si pasojë, përdoruesit i konsumojnë shpejt dhe kalojnë te postimi tjetër.
Pasojat e këtij fenomeni
Dominimi i dramës online mund të rrisë stresin, lodhjen mendore dhe ndjesinë e negativitetit kolektiv. Shumë njerëz ndihen emocionalisht të rraskapitur, pa e kuptuar se po konsumojnë kryesisht përmbajtje konfliktuale.
A mund ta ndryshojmë këtë prirje?
Po. Duke ndjekur dhe shpërndarë më shumë përmbajtje pozitive, duke mos ushqyer çdo debat dhe duke qenë më të vetëdijshëm për emocionet tona gjatë konsumimit të lajmeve. Edhe platformat, nëse do të balancojnë më mirë përmbajtjen, mund të ndikojnë në një ambient digjital më të shëndetshëm.