Shumë marka parfumi sot nuk fokusohen vetëm te aroma e bukur – ato pretendojnë se aromat e tyre mund të ndikojnë edhe në mirëqenien tonë psikologjike. Por çfarë ka pas këtyre pretendimeve dhe sa e vërtetë është lidhja mes parfumit dhe shëndetit mendor?
🧠 Si lidhet nuhatja me trurin?
Kur nuhasim një parfum, molekulat e aromës kapen nga receptorët në hundë dhe dërgojnë sinjale direkte në qendrat e trurit përgjegjëse për emocionet dhe kujtesën, si amigdala dhe hipokampusi. Kjo lidhje e drejtpërdrejtë shpjegon pse një aromë e caktuar mund të ngjallë një kujtim të ëmbël apo një ndjenjë qetësie.
🌿 Si mund të ndikojë një aromë në humor?
Shkenca sugjeron se aroma e parfumit nuk është vetëm kënaqësi, por mund të ndikojë në mënyra të ndryshme në emocionet dhe funksionet mendore:
✨ 1. Reduktimi i stresit dhe qetësimi
Aromat si lavanda, bergamoti dhe sandali janë lidhur me një ndjenjë qetësie, ulje të tensionit dhe rritje të relaksimit. Këto efekte lidhen shpesh me një ulje të kortizolit – hormoni i stresit – dhe aktivizimin e përgjigjeve relaksuese në trurin tonë.
🌞 2. Rritja e humorit dhe energjisë
Disa aroma, sidomos ato citrike si limoni apo portokalli, mund të përmirësojnë humorin dhe të stimulojnë ndjenjën e energjisë dhe motivimit. Këto efekte janë përshkruar si një “ngjallje mentale” që ndihmon fokusin dhe vigjilencën.
🎯 3. Përmirësimi i fokusit dhe performancës mendore
Studimet mbi aromat ambientale tregojnë se disa kompozime aromatike mund të ndihmojnë në përmirësimin e përqendrimit dhe shpejtësisë së mendimit për periudha të shkurtëra kohe.
🧠 4. Kujtesa dhe emocionet
Era është një nga shqisat që lidhet më ngushtë me kujtesën: një aromë e njohur mund të sjellë menjëherë në mendje një kujtim të bukur ose të ngjallë emocione të forta, pozitive apo negative. Kjo është sepse sinjalet e aromës shkojnë direkt në zonat emocionale të trurit.
🧩 A është parfumi një “mjekim” për shëndetin mendor?
Jo me kuptimin klinik. Përfitimet që lidhen me aromat janë reale deri diku — ato mund të ndikojnë në humor, qetësi apo fokus në mënyrë subjektive, por nuk zëvendësojnë trajtimet profesionale për çrregullime të rënda mendore. Parfumet duhet parë si një mjet i mundshëm i mirëqenies emocionale në përditshmëri, jo si terapi mjekësore.
👉 Ekspertët e nuhatjes theksojnë se efekti i një aromë varet shumë nga përvoja personale: një aromë që relakson dikë mund të mos ketë asnjë efekt te dikush tjetër, veçse nëse ka një lidhje emocionale me atë aromë.