Instrumenti tradicional shqiptar, lahuta bashkë me artin e të luajturit dhe interpretimit të këngëve epike është tani zyrtarisht pjesë e trashëgimisë kulturore jomateriale të UNESCO-s. Vendimi u bë publik më 9 Dhjetor 2025 dhe shënon një fitore të madhe për ruajtjen e identitetit kulturor shqiptar.
🎶 Çfarë përfshin tre “emërimi” i Lahutës
- UNESCO i njohu lahutës statusin si pasuri jomateriale globale që kërkon mbrojtje urgjente.
- Praktika e të luajturit, kënduarit dhe të ruajturit me lahutë përfshirë këngët epike dhe baladat e trashëgimisë nga veriu i Shqipërisë u vlerësua si një element thelbësor i identitetit kulturor shqiptar.
- Vendimi vjen si rezultat i një procesi të gjatë kërkimor, i përgatitur nga një ekip studiuesish, dhe shënon njohje ndërkombëtare për rëndësinë e traditës dhe kulturës shqiptare.
🌄 Pse lahuta është më shumë se një instrument
Lahuta nuk është vetëm një instrument muzikor është zëri i historisë, legjendave, epikës dhe kujtesës kolektive. Përmes diktateve epike si Eposi i Kreshnikëve dhe baladave tradicionale, lahuta ka ruajtur historinë, vlerat dhe virtytet trimërinë, besën, mikpritjen të komuniteteve malore dhe veriore shqiptare për shekuj.
Për shumë vite, arti i lahutës është ushqyer në tubime familjare, raporte me natyrën, festime dhe përkujtime duke u ruajtur brez pas brezi si testament i kulturës së gjallë. Përfshirja e saj në UNESCO konsiderohet jo vetëm si nder, por si detyrë për ta ruajtur për brezat e ardhshëm.
✅ Çfarë sjell ky vendim
- Njohje ndërkombëtare lahuta dhe tradita përkatëse tani janë në hartën globale të trashëgimisë kulturore, me mbrojtje, vëmendje dhe investime për dokumentim dhe promovim.
- Rikthim i krenarisë për shqiptarët, ky është një moment identiteti dhe vlerësimi për trashëgiminë e tyre të lashtë.
- Rritje e vlerës kulturore më shumë njerëz dhe organizata mund të angazhohen për ta ruajtur, edukuar dhe transmetuar më tej traditën e lahutës.